Tedavi Hastalıklar Sağlık Sorunları Tedavi Rehberi Kanser Kadın Hastalıkları

Beslenme ve Diyet – Andropoz Döneminde Beslenme

Yasin — Wed, 22 Feb 2012 16:34:26 +0000

Andropoz Döneminde Beslenme
Hayvansal besinlerle, özellikle de kırmızı etle beslenme, prostat ve kalp – damar hastalıklarının görülmesini artırmaktadır. O halde, andropozdan kaçınabilmek için özellikle kırmızı etten ve hayvansal yağdan uzak bir beslenme modeli önerilmektedir. Ancak, protein önemli olduğu için kırmızı etin yerine geçebilecek proteini almak gerekir. Soyanın prostat kanserini önleyici etkisi kanıtlandığı için soya ve yan ürünleri tavsiye edilmektedir. Kurubaklagiller ve işlenmemiş (tam) tahıllardan zengin beslenme tarzı, bu dönemde çok daha fazla önem kazanmaktadır. Ayrıca esmer ekmek, sebze, zeytinyağı tavsiye edilmektedir.
Bu Dönemde Nasıl Egzersiz Yapılmalıdır?
Haftanın beş günü 30’ar dakika hafif egzersiz önerilmektedir. Yüzme, yürüme, bisiklet gibi kardiyovasküler tarzda sporlar, ruh ve beden birliğini sağlamaktadır. Bu dönemde kemik yoğunluğu azalmaktadır. Önlemek için hafif de olsa ağırlık çalışmaları tavsiye edilmektedir.
Antioksidan ve Vitamin Takviyesi Nasıl Olmalıdır?
Antioksidan ve vitamin takviyesi prostat hastalıkları için önemlidir. Selenyum ve C vitamini tavsiye edilmektedir. Bunun yanında kalsiyum kullanımı önerilmektedir. Her ne kadar sebze ve meyve ile düzenli beslenen biri vitaminlerini tam olarak alsa da, bu dönemde vücudun bazı vitaminleri dışardan ek olarak almasında yarar vardır. B kompleks vitaminlerinin sinir sistemi üzerinde de etkisi vardır. Andropoz dönemindeki erkekler için yararlı olabilir. Bunun dışında E vitamini konusu tartışmalı. Bu nedenle çok önerilmemekte. Bazen prostat kanseri olanlarda verilmektedir.
Erkeklerin bu süreçteki beslenme programları düzenlenirken, oluşabilecek şişmanlığı, birtakım hastalıkları ve osteoporozu önleyici önerilerin yer alması gereklidir. Bu öneriler şu şekilde sıralanabilir:
1. Ana öğünlerde besin çeşitliliğine önem vermek gerekir (süt ve süt ürünleri, et ve türevleri, ekmek – tahıl grubu besinler, sebze – meyveler).
2. Süt ve süt ürünlerinden günde 3 – 4 porsiyon tüketilmelidir. Bir porsiyon süt grubu; 1 su bardağı süt veya yoğurdu tanımlamaktadır. Ya da 2 kibrit kutusu kadar peyniri ifade etmektedir. Bu gruptaki besinlerin yarım yağlı veya yağsız (light) olarak tüketilmesi çok daha sağlıklı olmaktadır.
3. Bitkisel sıvı yağların kullanılması son derece önemlidir. Özellikle soya yağı ve zeytinyağı birlikte düşünülebilir. Kanola yağı, fındık yağı veya bitkisel karışım yağlar da tercih edilebilir.
4. Çiğ sebzelerde, yağlı tohumlarda (fındık, yerfıstığı, badem ve cevizde), soya ve ürünlerinde bulunan, kronik hastalıklardan koruyucu etkileri olduğu düşünülen fitokimyasalların beslenmede yer alması uygun görülmektedir.
5. Osteoporoz ve kalp – damar hastalıklarından koruyucu etkilerinden ötürü omega – 3 adı verilen yağ asitlerinden zengin besinlerin de diyette yer almasına özen gösterilmelidir. Bu nedenle haftada 2 – 3 kere balık tüketimi, koyu yeşil yapraklı sebzelere diyette sıklıkla yer verilmesi, yağlı tohumların (fındık, yerfıstığı, badem ve ceviz) ölçülü olarak – günde 1 avuç – tüketilmesi önerilmektedir.
6. Şeker ve şekerli besinlerden olabildiğince kaçınılmalı, besinlerin kendi yapısındaki kompleks karbonhidratlar tercih edilmelidir.
7. Posalı yani lifli besinlerin tüketimi mutlaka artırılmalıdır. Kurubaklagiller (kuru fasulye, nohut, mercimek, kuru bakla, kuru börülce, soya fasulyesi), kepekli tahıllar (esmer ekmek, bulgur ve kepekli pirinç / makarna / erişte / un), sebze ve meyveler posa içermektedir. İyi bir şekilde yıkandıktan sonra, soyulmadan yenilebilen sebze ve meyvelerin kabukları ile tüketilmesinde yarar vardır.
8. Yemekler ve ekmeklerdeki tuz yeterlidir. Sofraya tuzluk getirilmemeli, yemeğin tadına bakmadan tuz eklenmemelidir.
9. Alkolden kaçınılmalıdır. Bazı vitamin ve minerallerin emilimini olumsuz yönde etkilemekle birlikte kemik oluşum hücrelerini harap eder ve kalsiyum emilimini bozar. Ayrıca gerek kendisi gerekse yanında yenilen mezeler şişmanlık için zemin hazırlar.
10. Sigara içilmemelidir. Kalp – damar hastalıkları ve birçok sağlık sorunu riskini artıracağı gibi, D vitamininin aktif şekline dönüşümünü azaltır. Aynı zamanda vücudun C vitaminine olan ihtiyacını da artırır.
11. Günde 14 bardak su içilmelidir. Çay, kahve, kola gibi içecekler diüretik oldukları ve kafein içerdikleri için pek fazla tercih edilmemeleri gerekmektedir.
12. Egzersiz için mutlaka zaman ayrılmalıdır.
13. Günde 20 dakika kadar direkt olarak güneş ışığından yararlanmak gerekir.

Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE

İlginizi Çekebilcek Diğer Tedavi Konuları

{lang: 'tr'}

Beslenme ve Diyet – Andropoz Döneminde Beslenme is a post from: Tedavi Hastalıklar

Beslenme ve Diyet – Beslenmede Davranış Değişikliği Tedavisi

Yasin — Wed, 22 Feb 2012 03:34:46 +0000

Beslenmede Davranış Değişikliği Tedavisi
1. Yeme İsteğini Ortadan Kaldırma Davranışı
· Televizyonda yiyeceklerle ilgili olan program ve reklamları seyretmemeye çalışın.
· Evde enerjisi yüksek (tatlı, kuruyemiş gibi) yiyecekler bulundurmayın.
· Yiyecekleri göremeyeceğiniz şekilde dolaplarda tutun.
· Diyetinize uygun olmayan besinleri buzdolabının arka tarafında bulundurun.
· Belirli bir yerde oturarak yemek yiyin. Örneğin mutfak dışında yemek yemeyin.
· Yemek biter bitmez masayı terk edin.
· Kalan yemeğinizi uygun şekilde paketleyerek başka bir zamanda kullanmak üzere saklayın.
· Canınız sıkıldığında bir şeyler atıştırmak yerine başka aktivitelerle meşgul olun.
· Aralarda canınız bir şey yemek istediğinde 10 – 15 dakika bekleyin. Bu sırada yeme isteğiniz ortadan kalkabilir.
· Buzdolabınıza kilolu veya zayıf iken çektirdiğiniz bir fotoğrafınızı yapıştırın.
· Uzun zamandır giyemediğiniz bir kıyafeti dolabınızın içine değil, dışına asın.
2. Yemeyi Geciktirme ve Yenenlerin Miktarını Azaltma Davranışı
· Yeme isteği duyduğunuzda 2 bardak su için.
· Canınız yemek istediğinde kendinizi ince olarak hayal edin.
· Daha az miktarda yemek yapın.
· Yemek tarifinde bir ölçü yağ koyun deniyorsa, siz yarım ölçü koyun.
· Yemek için küçük, yağsız salata için büyük tabak kullanın.
· Masaya yemeği servis tabağı veya kasesi ile getirmeyin.
· Servis yapılan kaşık ve kepçenin küçük boy olmasına dikkat edin.
· Aile bireyleri ile yiyorsanız önce onların yemeğini koyun, kendinize az bırakın.
· Yemeğe başlamadan önce yavaş yavaş elliye kadar sayın.
· Yemeğinize konsantre olun ve aaafini çıkarın.
· Yavaş yiyin, lokmaları küçültün ve çok iyi çiğneyin.
· Yemek yerken başka şeylerle (okuma, TV seyretme gibi) uğraşmayın.
· Her lokmadan sonra çatalı, kaşığı tabağa bırakın.
· Yediğinizi bir porsiyon ile sınırlayın.
· Yemeği birkaç dakika bırakarak yanınızdakilerle konuşun.
· Yemek süresini uzatın. Unutmayın, tokluk hissi 20. dakikada oluşur.
· Yemeğin yağlı kısmını tabakta bırakın.
· Tatlıya başlamadan önce bekleyin ve gerçekten aç olup olmadığınıza karar verin.
· Tam olarak doyduğunuzda değil, açlığınız geçtiği zaman yemeği bırakın.
· Annenizin sözlerini unutun, tabaktakileri bitirmek zorunda değilsiniz.
· Ayrıca yemek öncesinde, yemek esnasında ve yemek sonrasında birer bardak su için.
3. Yediklerinizi Harcama ve Öğün Geçiştirmede Uzlaşma
· Yememeniz gereken herhangi bir yiyeceği çok istiyorsanız yiyin, fakat o yiyecekle aldığınız kaloriyi yürüme veya bir başka aktivite ile harcayın.
· Özel bir olay nedeni ile (parti, davet gibi durumlarda) diyet dışındaki yiyeceklerden azar azar yiyin, fakat onu izleyen öğünü sadece sebze salatası ile geçiştirin.
· Öğün aralarında yeme isteği duyduğunuzda su içerek bir süre bekleyin. Açlık duygunuz geçmiyorsa enerjisi düşük sebze – meyve yiyin.

Alışverişe Yönelik Öneriler
· Alışverişe çıkmadan önce bir liste hazırlayın ve listeye sadık kalın.
· Yiyecek alışverişine tok karına çıkın.
· Alışverişe çıkarken yanınızda az para taşıyın ve kredi kartı kullanmayın.
· Marketlerde, diyetinize uygun olmayan besinlerin bulunduğu reyonlara uğramayın.
· Her zaman için ihtiyacınız kadar alın, fazla almazsanız yemezsiniz.
· Yenmeye hazır besinleri satın almaktan sakının.
· Satın alırken aynı gruptaki besinlerin enerjisi düşük olanını seçin (Örnek: Yağlı peynir yerine yağsız peynir alınız).
· Satın alırken meyvelerin küçüklerini seçin.
Planlı Olmaya Yönelik Öneriler
· Önerilen yiyecekleri planlanan zamanlarda tüketin. Öğün atlamayın.
· Doymadığınız taktirde yemekten tekrar alma şansının olduğunu düşünerek tabağa mümkün olduğu kadar az yemek koyun.
· Aile bireyleri ile konuşarak yanınızda diyete uygun olmayan yiyecekleri yememelerini sağlayın.
· Tabakta yemek bırakmaktan çekinmeyin, hatta tabakta bir miktar yemek bırakmayı alışkanlık haline getirin. Kalanı ara öğünlerde tüketebilirsiniz.
· Çevrenizdekileri yememeniz gereken yiyecekleri ikram etmemeleri, ısrarcı olmamaları ve hediye olarak getirmemeleri konusunda uyarın. Örnek olarak; tatlı yerine sebze ve meyve isteyebilirsiniz.
· Özel günleri ve bu günlerde neler yeneceğini önceden planlayın.
· Boş zamanlarda yiyecek atıştırmak yerine egzersiz yapın. Evinizde veya işyerinizde egzersiz için belirli bir alan bırakın.
· Düzenli dışkılama alışkanlığı edinin (her sabah kalkınca).
· Haftada bir gün, aynı kıyafetlerle, aynı baskülde, sabah aç karına, dışkılama sonrası tartılın ve ağırlığınızı kaydedin.
Davranışla ilgili belirtilen hususlar yaşam biçimi haline getirildiği zamanyitirilen ağırlığın geri alınması önlenir.
Özel Günlere Yönelik Öneriler
· Davete gitmeden önce düşük enerjili besinler (salata, meyve, ayran, çorba) tüketin.
· Her koşulda diyet listenize uygun besinleri seçmeye özen gösterin.
· Kalorisiz veya düşük kalorili içecekleri tercih edin.
· Kendinizi besin tekliflerini reddetmeye hazırlayın, aksilikler karşısında cesaretinizi kırmayın. Eğer fazla yerseniz karamsarlığa kapılmayın. Sonraki öğünü sadece salata ve biraz peynir ile geçiştirin.

Ev Dışında Yemek
· Yemeğe gideceğiniz yere ve ne yiyeceğinize önceden karar verin.
· Yemeğe çıkarken fazla yemek yemeyen arkadaşlarınıza eşlik edin.
· Açık büfelerden uzak durun.
· Yemek öncesi salata barları ziyaret edin.
· “Diyet” veya “light” ibaresi olan her şey size uygun olmayabilir, unutmayın.
· Küçük porsiyonları tercih edin.
· Kızartmalardan uzak durun.
· Yağsız sebzeleri tercih edin.
· Sosları yemeğinizden ayrı olarak isteyin. Kremalı, soslu yiyecekleri seçmeyin.
· Lokantalarda hayır demesini bilin. Gerekirse siparişinizin yarısını tüketin.
· Bol bol su için.
· İştah açıcılardan uzak durun (Örnek: Tereyağı, tulum peyniri, kızarmış ekmek).
· Kendi siparişiniz dışındaki yiyeceklerden yemeyin.
· Yemeğin yağlı suyunu tüketmeyin.
· Ekmeğin masadan kaldırılması için garsonu uyarın veya uzak bir yere koyun.
· Tatlı yerine, sık yemediğiniz özel bir meyveyi deneyin.
Unutmayın !Ancak uzun sürede verilen kilolar geri alınmaz.
Yaşam Biçimine İlişkin Davranış Değişikliği
· Stresin en iyi ilacı yemek değil harekettir.
· “Egzersiz yapmaya zaman bulamadım” sözünü mazeret kabul etmeyin, zaman ayırınız. Günlük programınızı yaparken önce egzersizi düşünün; diğer işleri arta kalan zamana dağıtın.
· Egzersizi kendinize özel zaman olarak belirleyin ve mutlaka kullanın.
· Hafta sonları için aktif planlar yapın (Örnek: Treaking, kır gezintileri, tenis)
· Sporu görev olarak değil, kendinizi rahatlatmak ve sağlık için bir fırsat olarak görün.
· Aktif ve hareketli kişilerle birlikte olmaya özen gösterin.
· Kapınızın önünde spor ayakkabılarınızı hazır bulundurun.
· Sizi aktif kılacak yeni bir hobi edinin veya eskiden uğraşıp bıraktığınız bir hobinize yeniden başlayın.
· Üç km.den kısa mesafeler için taşıta binmeyin, yürüyün.
· Arabanızı otoparkın en uzak köşesine park edin.
· Çanta ve benzeri eşyalarınızı başkasına taşıtmayın, kendiniz taşıyın.
· Alışveriş yaptığınız yerden satın aldıklarınızı siz taşıyın.
Dolayısıyla aşırı ve gereksiz yiyecek ve içecekleri almaktan da kaçınmış olursunuz.
· Taksi, otobüs veya servisten 2 durak önce inin ve yürüyün.
· Bir şey getirip götürmek için çocuklarınızı yollamayın.
· Asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen bantları boykot edin.
· Çocuklarla oynarken daha aktif olun.
· TV izlerken ütü yapın.
· Uzaktan kumanda aletlerinden, telsiz telefonlardan vazgeçin.
· Oturarak çalışıyorsanız, ayağa kalkmak için her fırsatı kullanın.
· Ev işlerini kendi kendinize yapmaya çalışın. Temizlikçi tutmaktan vazgeçin.
· Kilo verme konusunda kendinize güvenin ve sabırlı olun.
· Çevrenizdeki kişileri de “yeterli ve dengeli beslenme” konusunda teşvik edin.
· Bir diyet programı uygulamanın avantaj ve dezavantajlarını karşılaştırın.
· Her gün en az 30 – 45 dakika yürüyün.
Yürüyüş, işe gidip gelme şeklinde olduğu gibi özel olarak da yapılabilir.
· Kilo verme süresince felsefeniz şu olsun: Üşenme, erteleme, vazgeçme…
Yağ dokusunda önemli bir düşüş sağlamak içinegzersiz programının en az 3 ay devam etmesi gerekir !
Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE

İlginizi Çekebilcek Diğer Tedavi Konuları

{lang: 'tr'}

Beslenme ve Diyet – Beslenmede Davranış Değişikliği Tedavisi is a post from: Tedavi Hastalıklar

Beslenme ve Diyet – Kilo Almak İçin Püf Noktaları

Yasin — Tue, 21 Feb 2012 16:36:14 +0000

Kilo Almak İçin Püf Noktaları
Çevremizde kilo vermek isteyenlerin aksine kilo almak isteyenlerin de karşımıza çıktığına tanık olmuşuzdur. Öncelikle enerji tüketiminin enerji harcamasından az olduğu durumlarda kilo alamama durumu ile karşılaşılacağını belirtmekte yarar var. Bu durumun yanı sıra kilo alamamanın birkaç sebebi olabilir: Kişi sigara içiyorsa bu durum besinlerin gerçek kokusunu ve tadını algılamasına mani olarak iştahını baskılayabilir. Bağırsak kurtları tüketilen besinleri sizinle paylaşır. Gaita (dışkı) testi ile bağırsaklarda parazit olup olmadığı test edilebilir. Bir de hormonal nedenlere bağlı olarak kilo alamama durumu gerçekleşebilir. Tiroit hormonları ve böbreküstü bezlerinin çalışma durumu bu soruna yol açabilir. Fazla kilo nasıl kalp – damar hastalıklarına yol açıyorsa, aşırı zayıflık da böylesi bir sonuca, adet düzensizliklerine, kansızlığa vs yol açabilir. O nedenle kilo almak için aşağıdaki önerilere dikkat etmekte yarar vardır:
- Ana öğünlerinizde besin çeşitliliğine önem verin. 4 temel besin grubunu (et ve türevleri, süt ve süt ürünleri, tahıl grubu, sebze ve meyveler) bir arada tüketin.
- Mümkünse süt – yoğurt miktarı arttırın.
- Sütünüze nesquik, şeker, bal veya tercihen pekmez ilave edin.
- Yoğurdunuza toz şeker veya pudra şekeri ekleyin.
- Aralarda hamburger yenilmesi, şekerli limonata veya taze sıkılmış meyve suyu içilmesi de kilo almaya yardımcı olmaktadır.
- Ayrıca yağlı tohumlar (fındık, yerfıstığı, badem, ceviz) ve kuru meyveler kilo alma konusunda oldukça önemlidir.
- Muhallebi üzerine 1 – 2 kaşık fındık veya ceviz içi konulması hacim olarak bir artış sağlamazken besin içeriği ve enerji açısından önemli bir artış sağlamaktadır.
- Ayrıca kabak tatlısı, meyve jölesi, komposto, hoşaf, sütlü tatlılar (dondurma, sütlaç, muhallebi, kazandibi, puding), tahin – pekmez gibi tatlılar da sağlıklı bir şekilde kilo almanızı sağlayacaktır.
- Özellikle yatmadan önce tatlı yemeye özen gösterin.
- Makarnanın üzerine sos, peynir, yoğurt, kıyma gibi ilaveler yapılması kilo almaya yardımcı olabilmektedir.
- Şeker, kolesterol, tansiyon yüksekliği, karaciğer yağlanması veya safra kesesinin alınması gibi bir probleminiz yoksa, her gün bir adet haşlanmış yumurta yiyin.
- Öğünlerde yağda kızartılmış, çok yağlı yemekler yer almamalıdır.
- Yiyeceklerinizi haşlama, ızgara yapma, buğulama veya fırında pişirme yöntemleri ile hazırlayın.
- Katı margarinlerden ve tereyağından uzak durulması gerekmektedir. Tercihen zeytinyağı, mısırözü yağı, soya yağı, kanola, bitkisel karışım yağlar veya fındık yağı gibi bitkisel sıvı yağlar kullanılmalıdır.
- Zayıflığın bir nedeni de psikolojik olduğu için ferah, rahat ve temiz bir ortamda yemek yenilmesi gerekmektedir.
- Yemekler çok hızlı bir şekilde yenilmemelidir.
- Sadece yaşamak için yemeyin, biraz da yemek için yaşayın.
- Tıkanmaya yol açmaması adına yemekle birlikte çok fazla sıvı almayın.
- Mümkünse öğün atlanmamalı, günde 6 öğün beslenilmelidir.
- Öğünler 3 ana, 3 ara öğün şeklinde olmalıdır. Öğün araları 2 – 3 saat kadar olmalıdır.
- Sigarayı içiyorsanız bırakın.

Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE

İlginizi Çekebilcek Diğer Tedavi Konuları

{lang: 'tr'}

Beslenme ve Diyet – Kilo Almak İçin Püf Noktaları is a post from: Tedavi Hastalıklar

Beslenme ve Diyet – Kış Aylarında Beslenme

Yasin — Tue, 21 Feb 2012 03:36:32 +0000

Kış Aylarında Beslenme
Kış mevsiminin etkisini iyice göstermeye başladığı şu günlerde hava sıcaklığının azalmasıyla birlikte grip, soğuk algınlığı, bronşit gibi pek çok hastalık pusuda beklemektedir. Bu durumda kış mevsimini sağlıklı geçirmek için bağışıklık sistemini biraz daha güçlendirmek gerekmektedir. Güçlü bir savunma mekanizmasının temelinde ise yeterli ve dengeli beslenme yer almaktadır.
Antioksidanlar, hücrelerdeki oksitlenmeyi önleyen maddeler olarak nitelendirilirler. Bunu vücuttaki bazı enzimleri artırıp, savunma mekanizmasını daha da güçlendirerek gerçekleştirmektedir. Bu sayede vücut direnci artmakta, böylelikle enfeksiyonlara yakalanma riski azalmakta, eğer hastalık oluşmuşsa daha kısa sürede atlatılmasını sağlanmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü bu dönemde vücut direncindeki azalmaya dikkat çekerek antioksidan etkiye sahip olduklarından A, C, E vitaminlerin, selenyum, çinko, magnezyum gibi minerallerin, omega – 3 ve omega – 9 yağ asitlerinin alımını artırmayı önermektedir. Tabi bu öğelerin besinlerden doğal olarak alınması gerekmektedir. Aksi taktirde hekim kontrolünde olmadan preparat kullanımı kansızlık, şiddetli baş ağrısı, sinirlilik, saç dökülmesi ve bulantı gibi birçok yan etkiye yol açabilmektedir.
Gerek günlerin kısalması gerekse havaların soğuması ile birlikte fiziksel aktiviteler azalmaktadır. Lifli besinlerin tüketiminin de azalması sonucu kabızlık sorunu kendini göstermektedir. Bu nedenle kış mevsiminin vazgeçilmez yiyeceklerinden kuru baklagillerin, kepekli tahılların (esmer ekmek, bulgur, kepekli makarna / pirinç / erişte / un) ve özellikle C vitamininden zengin sebze ve meyvelerin tüketimine ağırlık verilmelidir. Günde 10 – 14 bardak su içilmesi de kabızlığı önlemeye yardımcı olacaktır. Kuşburnu, ıhlamur, adaçayı, zencefil, rezene, anason, kekik otu gibi bitki çaylarının da yaygın görünen kış hastalıklarına karşı olumlu etkileri bulunmaktadır.
Ayrıca kış mevsiminde güneş yüzünü daha az gösterdiğinden, D vitamini gereksinmesini karşılamakta sıkıntılar yaşanmaktadır. Bu nedenle havanın güneşli olduğu günlerde 20 dakika kadar güneş ışığından direkt olarak yararlanmaya ve haftada 2 – 3 kere balık yenilmesine özen gösterilmelidir. Yazın olduğu gibi kışın da kızartma ve kavurma işlemlerinden kaçınmalı; haşlama, ızgara, buğulama veya fırında pişirme yöntemleri tercih edilmelidir. Sık sık ve azar azar beslenmek yine önem taşımaktadır. Böylelikle bir sonraki öğünde hem yavaş hem de az yemek yenilmesi söz konusu olmaktadır. Kış yaklaştıkça, vücudumuz ısı değişikliğine uyum sağlayabilmek adına harcadığı enerjiyi düşürür. Azalan fiziksel aktiviteye paralel olarak yağ ve şeker tüketimi de kısıtlanmalıdır.
Yemekler zaten yağ ile pişirilmektedir. Et, süt, yoğurt, peynir, yumurta ve yağlı tohumların içerisinde de yağ bulunmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta; kızartma ve kavurma işlemlerinden kaçınmak, ekmeğe yağ sürmemek, zeytinyağı bile olsa aşırı miktarda kullanmamaktır. Sonuçta 1 gram yağ 9 kkal. enerji vermektedir. Şeker açısından durumu değerlendirirsek; bazı şekerler besinlerde doğal olarak bulunurlar (meyvelerdeki fruktoz, sütteki laktoz, tahıllardaki nişasta gibi). Bazıları ise sonradan ilave edilirler (çay şekeri ve şeker içeren besinler). Dengeli beslenme çerçevesinde şeker ihtiyacı besinlerden doğal olarak karşılanmaktadır. O halde tatlı tüketiminden kaçınmak, yenildiği taktirde tüketim sıklığına ve miktarına dikkat etmek, lokma ve tulumba gibi ağır tatlılar yerine; sütlü ve meyveli tatlıları tercih etmek daha sağlıklı olacaktır.
Hızla ve tamamen kana karışan, rafine şeker içeren besinler kan şekerinde ani bir dalgalanmaya neden olur, böylelikle tekrar tatlı yeme isteği doğurarak bir kısır döngüye yol açarlar. Şeker tadından vazgeçemeyen, iştahını baskılayamayan, formuna önem veren bireyler ve aileleri için çok iyi bir alternatif olan yapay tatlandırıcıların şeker yerine kullanılması daha uygun görülmektedir. Tatlıların yapımında güvenle ve rahatlıkla kullanılabilecek olan bu yapay tatlandırıcıların enerji değeri yok veya göz ardı edilecek kadar düşüktür. Kan şekeri üzerinde de olumsuz etki yaratmamaları nedeniyle rafine şeker yerine tercih edilmeleri daha sağlıklı olmaktadır.
Tüm bu ilkelere ilave olarak mutlaka egzersiz yapılmalıdır. Dünya Sağlık Örgütü en çok tempolu yürümeyi önermektedir. Bunun dışında; bisiklete binme, yüzme, dans, aerobik, jimnastik tarzı kalbi çalıştıran sporlar da uygun görülmektedir. Haftanın 5 – 6 günü 45 – 60 dakika kadar egzersiz yapılması yeterli olacaktır. Amaç; aaaabolizma hızını düşürmemek, kış aylarını kilo almadan geçirmek, hatta verilen kiloların kalıcı olmasını sağlamak ve en önemlisi sağlıklı yaşama adım atmaktır.

Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE

İlginizi Çekebilcek Diğer Tedavi Konuları

{lang: 'tr'}

Beslenme ve Diyet – Kış Aylarında Beslenme is a post from: Tedavi Hastalıklar

Beslenme ve Diyet – 0 – 1 Yaş Grubu Bebeklerin Beslenmesi

Yasin — Mon, 20 Feb 2012 16:37:18 +0000

0 – 1 Yaş Grubu Bebeklerin Beslenmesi
Yaşamın ilk birkaç yılı, sağlığın temellerinin atıldığı son derece önemli bir dönemdir. Bu kritik dönemde çocukların yaşaması ve sağlıklı büyüme ve gelişmelerinde yeterli ve dengeli beslenme belli başlı etmenlerden birisi, belki de en önemlisidir. Kişinin temel ihtiyaçlarından birisi olan beslenme; büyüme, gelişme ve sağlığın korunmasındaki en önemli faktördür.
0 – 6 aylık bebeklerin, sadece anne sütü ile beslenmesine “doğal beslenme” denir. Doğal beslenme ilk 4 – 6 aylık bebekler için en iyi beslenme şeklidir. 6 aydan büyük bebeklerde (bazen 4. aydan sonra) anne sütü tek başına yeterli olmaz. Bu nedenle diyete daha katı besinleri eklemek gerekir. Bu aylarda ek besinlere başlanmasının bir diğer nedeni bebeği diğer besinlerin tadına alıştırmaktır. Bebeğin kilo alma durumuna göre ek besinlere 4 – 6. aylar arasında başlanması sağlanmalıdır. Başlangıçta anne sütünü tamamlayıcı olarak verilen bu besinler, 9 – 12. aylarda esas besin olarak bebeğin beslenmesinde yer alır.
Ek besinler; teker teker, az miktarlarda (1 – 2 çay kaşığı) başlanmalı, her gün miktarı artırılmalı, yeni bir ek besin 1 – 2 gün ara ile eklenmeli, kaşık ve bardak ile verilmelidir. İlk başlanacak ek besinler elma veya şeftali suyu ve püresi ile yoğurttur. Bunları izleyerek diyete sebzeler, diğer meyve suları, yumurta, etler eklenir. Sebze ezmeleri ve çorbaları her gün taze olarak pişirilir. İçine un ve yağ da eklenerek zenginleştirilir.
Normal süt veren annenin sütü 4 ile 6 ay kadar bebeğin enerji ve besin öğeleri gereksinmelerini karşılayacak durumda olduğuna göre, bu dönemde anne sütü alamayan bebeğe, eğer olanak varsa en azından 4 – 6 aya kadar anne sütüne en yakın olan ticari formüla sütleri de verilebilir.
Normal süt veren bir anneden bebek ortalama günde 700 – 800 ml. kadar süt emmektedir. Bu miktardaki süt bebeğin ilk 4 – 6 ayına kadar büyüme ve gelişmesini sağlayabilir, ancak bu aylardan sonra gerek annenin süt salgısının gittikçe azalması, gerekse bebeğin ağırlık kazanarak büyümesi, bebeğe, anne sütü yanı sıra tamamlayıcı besinlerin verilmesini gerektirmektedir. Normal anne sütü ile beslenen bebeğe verilecek ek besinler şunlardır:
Yoğurt: Anne sütünden sonra ilk başlanan ek besin olmalıdır. İlk kez 1 kaşık verilerek miktarı zamanla artırılır.
Meyve suları ve ezmeleri: Anne sütü yeterli olduğunda 4 – 6. ayda verilir. C vitamini için en uygun yiyecekler turunçgiller ve domatestir. Bunların bulunmadığı yerlerde elma, şeftali suları da verilebilir. Meyve önce iyice yıkandıktan sonra suyu sıkılır. Günde 1 çay kaşığı ile başlamak suretiyle miktar gittikçe artırılır. Meyveler sıkılır sıkılmaz bekletilmeden bebeğe verilmelidir. Yalnız anne sütü ile beslenenlere 6. aydan itibaren verilmeye başlanır. Meyve ezmeleri 4. aydan itibaren verilir. Anne sütüyle beslenen bebeğe meyve suyu, meyve ezmesi, anne sütü ile aynı zamanda verilmez. Meyve suyu, ezme ve püresi anne sütü verildikten 2 saat sonra verilir.
Tahıllar: Pirinç unu, buğday unu, pirinç, bulgur, ekmek içi, yoğurtla çorba yapılarak verilir. Tarhana çorbası da bebek için uygun ek besindir. Tahıllar 4. ayda verilir.
Çorbalar: Yoğurda alışmış bebeğe 1 yemek kaşığı ile başlamak suretiyle tarhana, yayla, sebze çorbaları gibi besleyici değeri yüksek olanlardan verilmeye başlanır.
Yumurta: Yoğurt, meyve, tahıllı besinler ve sebze çorbasına alıştırılmış bebeğe, suda katı pişmiş yumurta sarısından 1 çay kaşığı verilir ve miktarı zamanla artırılır. Yumurta, sebze çorbasına karıştırılarak verilebileceği gibi, ekmek içi ve sütle ezilerek de verilebilir. Yumurta beyazı 7 – 8. aylarda verilir.
Et ve kurubaklagiller: Yoğurt, sebze, tahıllı besinlere alışmış bebeğin, sebze çorbasının içine biraz kıyma konularak ete alıştırılır. Zamanla tavuk ve balık etleri de sebzelerle birlikte ezilerek verilebilir. Yine kıyma yerine, sebze çorbasına kırmızı – sarı mercimek, pişmiş nohut konularak çocuk bu besinlere alıştırılır. Et, kıyma yada püre olarak 5. aydan itibaren çorbalara eklenerek verilir. Tavuk ve kılçıksız balık eti çocuklar için tercih edilir. Karaciğer püre olarak 7 – 8. aylarda verilmelidir. Öte yandan bebekler için beyin önerilmemektedir.
Görüldüğü gibi, 4 – 6 aylık dönem, ek besinlere alıştırma dönemidir. Her bir besin tek tek, az sulu kıvamda verilir. Şeker, şekerli çay ve lokum çocuğa yarardan çok zarar verir.
6. aydan sonra yukarıdaki yiyeceklerin miktarları biraz daha artırılarak çocuğa verilir. 7. aydan sonra çocuk, ailenin yediği baharatlı ve çok yağlı olmayan yemekten alabilir. Sadece yemeğin suyu değil, kendisi ezilerek verilmelidir. Ayrıca yemeklere ilave olarak çocuğun günde 2 su bardağı kadar yoğurt veya süt ile 1 yumurta yemesi sağlanmalıdır.
* Bu arada peynir 8. aydan önce önerilmez. Veriliyorsa da kesinlikle pastörize olduğundan emin olunmalıdır.
Tamamlayıcı Besinlere Alıştırma
Tamamlayıcı besinlerin çocuğun sindirim sistemine uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir. İshal, kusma veya allerjik belirtilere neden olan besinleri belirleyebilmek için aşağıdaki kurallara uyulmalıdır:
• Bir günde birden fazla yeni besin verilmemelidir.
• Her yeni denenecek besinin miktarı önceden birkaç tatlı kaşığı olmalıdır. Herhangi bir sorun olmadığında besinin miktarı sonraki günlerde artırılmalıdır.
• Yeni verilen besin, çocuk aç iken verilmelidir.
• Lezzeti beğenilmeyen, kusma yada ishal gibi durumlara neden olan besinler birkaç gün beklenip tekrar denenmelidir.
• Yemek suyu ve et suyu tek başına tamamlayıcı besin değildir. Bu nedenle gerek yemek suyuna gerekse et suyuna ekmek doğrayıp vermek yerine, suyu içinde ezilmeli; et suyu da çeşitli çorbaların yapımında kullanılmalıdır.
• Çay, kolalı içecekler, hazır çorbalar bu yaş grubu çocuklara verilmemelidir.

* Çocuklara, su kaynatılmadan verilmemelidir !
* Özellikle kış günlerinde ve güneş ışınlarından yararlanamayan çocuklarda 1. aydan 1 yaşına kadar günde 400 IU vitamin D verilmelidir!

Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE

İlginizi Çekebilcek Diğer Tedavi Konuları

{lang: 'tr'}

Beslenme ve Diyet – 0 – 1 Yaş Grubu Bebeklerin Beslenmesi is a post from: Tedavi Hastalıklar

Beslenme ve Diyet – Vücut Yağ Oranı ve Önemi

Yasin — Mon, 20 Feb 2012 03:37:38 +0000

Vücut Yağ Oranı ve Önemi
Sadece ağırlığımızı bilip, boyumuz ile orantı kurmamız şişmanlığımız (vücut yağı) ve sağlığımız hakkında bize yeterli bilgi vermeyecektir, önemli olan yağ – kas oranımız arasındaki uyumdur. İç organlarımızdaki yağlar klasik basküllerle ölçülememektedir. Bu nedenle yağ ölçüm cihazları geliştirilmiştir. BIA (Bioelectrical Impedance Analysis) tekniği ile ölçüm yapmakta olan bu yağ ölçüm cihazlarının güvenilirliği bir çok Tıp Uzmanı ve Sağlık Kurumu tarafından onaylanmıştır.
Vücut Yağ Oranı Niçin Önemlidir?
Aktif ve sağlıklı kalabilmemiz için vücudumuzun belli oranlarda yağa ihtiyacı vardır. Yağlar; eklemlerimizin desteklenmesi, organlarımızın korunması, vücut ısımızın kontrolü, açlık halinde enerji rezervi gibi görevler üstlenmektedir. Bunun için de vücudumuzda gerekli olan yağ miktarına bilinçli olarak karar verebilmekteyiz.
Diyet yaparak kilo kaybederiz, fakat yine de sağlıklı olamayabiliriz; çünkü ilk haftalarda kaybedilen yağ değil vücuttaki “su” miktarındaki bir kayıptır, bunun için verdiğimiz kiloları hemen geri alırız. Vücut sağlığımızı ölçebilmek için ihtiyaç duyacağımız bilgileri yağ ölçüm cihazlarından öğrenerek vücut yağ oranımızı kontrol altında tutabilir, böylece kendimizi daha iyi hisseder, güzelleşir ve en önemlisi sağlıklı yaşayabiliriz.
Obezite, olması gerekenden fazla miktarda yağ dokusunun vücutta biriktiği durumdur. Vücudumuzun normal bir üyesi, insan fizyolojisi açısından vazgeçilmezi olan yağ dokusunun normalden fazla olması, bir hastalık halinin varlığına işaret edebilir. Obezite ve fazla kilolu olmak eş anlamlı değildirler. İdeal ağırlık sınırları dışına çıkılmadan da beden yağ dokusunda artıştan söz edilebilir. Tabi ki obezite yanında, ideal kilonun üzerinde olmak da bir kısım sorunları beraberinde getirecektir; oysa ki kilo vermenin sosyal, psikolojik ve vücut sağlığı açısından birçok yararı bulunmaktadır.
Yapılan araştırmalarda vücudumuzun yağlanmasından dolayı artan hastalıklar, durumun ciddiyetini gözler önüne sermektedir (şeker, kolesterol, kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, sindirim sorunları, birtakım kanser türleri vb)
Görüntü Yanıltabilir
Ancak kilolu olmak ile yağ oranının yüksek olması da aynı şeyler değildir. Yani kişi kilolu görünümde olup da, aslında kendine göre daha zayıf görünen kişiden daha az yağ oranına sahip olabilir.
Kilo Vermek Yağ Oranını Artırabilir
Diyete başlamadan önce vücut yağ oranı, kilo ve boyu aynı olan bireylerlerde eşit kilo kaybı görüldüğü halde sadece diyet uygulayarak zayıflayan kişinin, diyetin yanı sıra egzersiz programı da uygulayan kişiden daha yağlı olduğu görülebilmektedir. Bu nedenle yalnızca diyet uygulayarak vücut yağ oranının düşürülmesi başarılı olmak mümkün değildir. Diyetin mutlaka egzersizle desteklenmesi gerekmektedir.

Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE

İlginizi Çekebilcek Diğer Tedavi Konuları

{lang: 'tr'}

Beslenme ve Diyet – Vücut Yağ Oranı ve Önemi is a post from: Tedavi Hastalıklar

Beslenme ve Diyet – Tartım Doğru Sonuç Veriyor mu?

Yasin — Sun, 19 Feb 2012 16:40:05 +0000

Tartım Doğru Sonuç Veriyor mu?
Pek çok kişinin üzerine çıkarken çekindiği tartılar ile dost olmak aslında hiç de zor değil. Ölçümler arasındaki farklılığı sevimli kılabilmek adına ilgili uzman doktor ve/veya diyetisyenden destek almak yapılacak en doğru davranıştır. Ancak yine de tartıya çıkıldığında hiç beklenmedik sürprizlerle karşılaşılmaktadır. Bazen olumlu, bazen olumsuz.
Diyet süresince kaçamakların olduğu esnada ağırlık kaybı ile karşılaşıldığında; kişi moral kazanır. ‘‘Buna rağmen kilo verebilmişim’’ şeklinde düşünceye sevk eden sonuç kişiyi motive eder. Bazı durumlarda ise tam tersi ile karşılaşılabilir: Çok başarılı bir şekilde uygulanan beslenme ve egzersiz programının ardından kilo aldığını fark eden kişi demoralize olur. Halbuki hemen endişelenmemek gerekir. Vücut ağırlığını etkileyen pek çok parametre vardır. Öncelikle bunların gözden geçirilmesi gerekir. İdeal bir tartım;
1- Haftada 1 kere,
2- Aynı baskülde,
3- Aynı kıyafetlerle,
4- Kahvaltı öncesi,
5- Dışkılama sonrası yapılabilir.
Tüm bu ilkelere rağmen kabızlık, ishal, kusma, bazı ilaçların kullanımı ve adet dönemi gibi özel durumlar vücut ağırlığını etkilemektedir. Her saat başı tartıya çıkılsa dahi, gün içerisinde aynı 2 rakamı görme şansı çok düşüktür. Mesela 2 bardak su içilmesi durumunda yaklaşık olarak yarım kilo ağırlık kazanılmaktadır. Öte yandan sauna veya ishal nedeni ile vücuttan bol miktarda sıvı kaybedilmektedir. Böylesi durumlar kişinin kilo aldığını veya verdiğini göstermez elbet. O nedenle belirtilen ilkelere bağlı kalınarak yapılacak tartımlar en doğru sonucu verecektir.
İnsanların büyük bir çoğu evlerinde bulunan basküllerin yanlış sonuç verdiğinden şikayetçidir. Halbuki “her ölçüm cihazı aynı sonucu verecektir” diye bir kaide yoktur. Ona bakılırsa ülkemizdeki hiçbir cetvelin boyu birbirini tutmamaktadır. Aynı şey tartılar için de geçerlidir. Varsayalım evdeki baskül yanlış sonuç veriyor. Hiç problem değil. Pili bitmiş bir saat de günde 2 kez doğru zamanı gösterir. O nedenle kişinin ağırlığında bir değişim olduğu taktirde yanlış sonuç verdiği düşünülen bir baskül de aradaki farkı doğru olarak gösterir. Önemli olan sürekli aynı baskülü baz almaktır. Öte yandan baskülün hangi zemin üzerinde bulunduğu da dikkate alınmalıdır. Halı ve parke üzerinde yapılan 2 farklı ölçümün de uyumsuzluk göstermesi olasıdır.
Kıyafet faktörü de çok önemli bir parametredir. İlk tartımda üzerinde pijamaları bulunan bir birey, ikinci ölçümde takım elbise giyerek tartılırsa arada bir farklılık görülmesi de çok doğaldır. Benzer şekilde bir şeyler atıştırmak da sonucu direkt olarak etkilemektedir. Rutin bir öğlen veya akşam yemeği kişinin ağırlığını 500 – 1000 gram etkilemektedir. Sabahtan akşama kadar tüketilen tüm besinler düşünüldüğünde, kahvaltı öncesi 72 kg gelen bir bireyin gece yatarken 74 kg çıkması çok da tuhaf karşılanmamalıdır. Kişi ertesi sabah kahvaltı öncesi, dışkılama sonrası baskülde yine 72 kiloyu görmüyorsa o zaman ağırlıkta bir değişim vardır. O nedenle sürekli tartılan bireylerin bu alışkanlığı bırakmalarında yarar vardır.

Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE

tedavinet.com

{lang: 'tr'}

Beslenme ve Diyet – Tartım Doğru Sonuç Veriyor mu? is a post from: Tedavi Hastalıklar

Beslenme ve Diyet – Kanserden Korunmak İçin Beslenme İlkeleri

Yasin — Sun, 19 Feb 2012 16:38:12 +0000

Kanserden Korunmak İçin Beslenme İlkeleri
Her yıl Dünyada 10 milyon insan kanser tanısı almakta, 8 milyon insanda kanser nedeni ile hayatını kaybetmektedir. Kanserden olan ölümler 2020 yılında tüm dünyada 20 milyona ulaşacak olup, bu ölümlerin % 70’i ise gelişmekte olan ülkelerde meydana gelecektir. Kanser ölümlerindeki bu artıştan nüfusun yaşlanması, bulaşıcı hastalıkların azalması, bazı ülkelerde kardiyovasküler nedenlere bağlı ölümlerin azalması ve çağımızın vebası sigara içimi nedeniyle akciğer kanserinden olan ölümlerin artması sorumlu tutulmaktadır. Burada kanseri önlemenin ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmaktadır. Üç ana öğe sağlıklı olmada öne çıkmaktadır. Bunlar; sigara içilmemesi, egzersiz ve sağlıklı beslenme ile şişmanlığın önlenmesidir. ABD’de doğumdan sonra beklenen yaşam kadınlarda 84.3 yıl, erkeklerde ise 79.3 yıla çıkmıştır. Türkiye’de bu halen 70 yaşları civarındadır.
ABD’de yine kanser ölümleri kardiyovasküler ölümlerden sonra ikinci sırada gelmektedir. Tüm Dünyada kronik hastalıklar hızla artmaktadır. Burada sigara içimi, alkol ve proses edilmiş yiyecekler yani kabaca Batı tipi yaşam şekli bu ölümlerden sorumludur. Sigara içimi her yıl dünyada yaklaşık 4.5 milyon insanın ölümüne yol açmaktadır. 2020 yılında bu sayı 10 milyona çıkacak ve gelişmekte olan ülkelerde 7 milyon ölüm gerçekleşecektir. ABD’de 1964 yılından beri uygulanan sigara karşıtı programlar ile sigara prevalanslarında % 50 azalma olmuş ve hızlar % 25’e gerilemiştir. Türkiye de ise 2002 yılında her 2 erkekten biri, her 4 kadından biri sigara içmektedir. Bu rakamlar dünya ortalamalarının üstündedir. Obezite yine önemli bir sorun olup, gelişmekte olan ülkelerde beslenme yetersizliği ile birlikte görülmektedir. ABD’de önlenebilir ikinci ölüm nedeni olup, 5 yaşın altında 17 milyon obez çocuk olduğu tahmin edilmektedir. Bir kutu meşrubatta 15 kaşık şeker olduğu unutulmamalıdır. Sağlık veya hastalığı seçebileceğimiz bir yol ayrımındayız.
Burada fiziksel aktivitenin önemli bir yeri vardır. Günde 30 dakikalık bir fiziksel aktivite sağlıklı olabilmemiz için kendi adımıza yapabileceğimiz önemli basamaklardan biridir. Bu konuda yerel yönetimlere çok önemli rol düşmektedir. Spor sahaları, çevre düzenlemeleri, okullarda, çalıştığımız iş yerlerinde eğitim ile medyanın buna eğilmesi halk sağlığı açısından çok önemlidir. Fiziksel aktivite kolon kanserinde % 40, meme kanserinde % 20-40 arasında azalmaya yol açmaktadır. Batı tipi yaşam biçimi enerjiden ve yağdan zengin diyet, rafine karbonhidrat ve hayvansal proteinlere dayanan fiziksel aktivitenin kısıtlı olduğu yaşam biçimidir.
Sonuç olarak obezite, erken adet görme ve meme kanseri sıklığında yaklaşık % 40 artmaya yol açmaktadır. Şişman1ığın yol açtığı kanserlerde olan artışlar endometrium kanserlerinde % 39, böbrek kanserlerinde % 25, safrakesesi kanserlerinde % 24, kolon kanserinde % 11, meme kanserinde % 8, prostat kanserinde ise % 4’tür. O halde ne yapalım? Beslenmemizde posalı yiyecekler ile balığa önem verelim. EPIC çalışmasında bu diyet ile kolon kanserlerinden % 70 oranında korunduğumuzu biliyoruz. Yine yaşam biçiminde yapılacak değişiklik diyabet riskini % 58 oranında düşürmektedir. O halde küçük adımlar bize büyük ve muhteşem ödüller olarak geri dönecektir.
Bir doktor ve sağlık bakımı veren kişiler olarak sağaltım sağlamak, bilim üretmek ve toplumda rol sahibi olmalıyız. Sigara ile savaşım burada gündeme gelmelidir. Sigarayı başlamayı önlemeli; sigarayı bıraktırmaya çalışmalıyız. Sebze ve meyve tüketimini toplumda artırmaya çalışmalı, fiziksel aktiviteyi teşvik etmeli ve olanak sağlamalıyız. “Daha sağlıklı bir yaşam için günde 5-9 kez sebze meyve yiyelim” programları NCI tarafından başarı ile uygulanmaktadır. Günde 600 gr sebze ve meyve yemeliyiz.
Dünyada 700 milyon çocuk pasif olarak sigaradan etkilenmektedir. Sigara bir virüs gibi sigara endüstrisi tarafından bizlere kirli enjektörlerle enjekte edilmektedir. Sigara ve fakirlik bir kısır döngü olarak gelişmekte olan ülkeleri sarmaktadır. Sigara endüstrisi bu zehri satabilmek için yılda 9.7 milyar dolar, günde 27 milyon dolar reklama para harcamaktadır. Klinisyenlere bu konuda büyük görevler düşmektedir. Hastalarımıza her karşılaşmada sigarayı bırakmalarını tavsiye etmeliyiz. 8 vizitten sonra bırakma oranı % 25’e çıkmaktadır. Artık şimdiki durum sigara içenlerin haklarından, sigara içmeyenlerin haklarının korunması şeklinde değişmiştir. Bunu sağlamak önemli görevlerimizden biridir. Sigara vergilerini artırmak en önemli savaşım yoludur. Sigara paketlerine resimli ve yazılı uyarılar koymalı, doktor ve sağlık profesyonellerini eğitmeliyiz.
Son olarak ülkemizde çevresel minerallifternasına bağlı olarak gelişen akciğer, akciğer zarı ve diğer organ kanserleri prevalansları oldukça yüksektir. Burada iç ve dış ortam kirlilikleri, su ve yiyeceklerin karsinojenler ile kontaminasyonu ve mesleksel karsinojen ternasının azaltılması veya önlenmesi çevrenin sağlıklı hale getirilmesi önem kazanmaktadır.
Beslenme konusunda nelere dikkat edebiliriz:
• Yemeklere yağı yakmadan eklemek gerekir (Örnek: Mantı, İskender kebap, yayla çorba…).
• Ucuz diye litrelerce sıvı yağ alıp uzun süre bekletmemek gerekir.
• Sıvı yağları ışık almayan, serin, kuru bir yerde, ağzı kapalı olarak saklamak gerekmektedir.
• Kızartma, kavurma işlemlerinden kaçınılmalıdır. Mesela soğanı su içerisinde yumuşatabilir, pilavı suya salma şeklinde pişirebilir, yemekleri çiğden pişirebilirsiniz.
• Kızartma işleminde bir yağı 3 kereden fazla kullanmamak gerekmektedir. Her seferinde yağ süzülerek cam bir kavanoza konulmalı ve buzdolabında saklanmalıdır.
• Kömürde, mangalda pişirilen etler ateşe çok yakın tutulmamalı, yavaşça pişirilmelidir.
• Ekmek kızartılırken renginin kararmamasına dikkat edilmelidir.
• Hormonlu olduğunu düşünülen, şekil farklılığı bulunan sebze ve meyveler satın alınmalıdır.
• Brasika sebzeleri olarak tanımlanan lahanagiller (Brüksel lahanası, brokoli, turp, hardal, şalgam, beyaz ve kara lahana) ve Alyum sebzeleri olarak tanımlanan soğangiller (sarımsak, arpacık soğanı, Frenk soğanı, taze soğan, kırmızı soğan, kuru soğan, pırasa) güçlü birer antioksidan olduklarından serbest radikallerin vücuttan uzaklaştırılmasında etkili rol oynarlar.
• Meyveler soyulduktan sonra uzun süre bekletilmemelidir.
• Ayrıca kurubaklagiller ve kepekli tahıllar gibi lif (yani posa) içeriği yüksek olan besinlerin tüketimine ağırlık verilmelidir.
• Balık başta olmak üzere beyaz etlere ağırlık verilmeli, ancak aşırıya kaçılmamalıdır.
• “Gıda Katkı Maddeleri – Yapay Tatlandırıcıların Kansere Neden Olduğu” şeklinde medyada çıkan her habere inanmamalı, gerektiğinde diyetisyene danışılmalıdır.
• Sigara içiyorsanız mutlaka bırakmalı, tamamen bırakamıyorsanız en aza indirmelisiniz. Hatta sigara içilen bir ortamda dahi bulunmamak en doğrusudur.

Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE

tedavinet.com

{lang: 'tr'}

Beslenme ve Diyet – Kanserden Korunmak İçin Beslenme İlkeleri is a post from: Tedavi Hastalıklar

Beslenme ve Diyet – Besinleri Satın Alma, Saklama, Hazırlama ve Pişirme İlkeleri

Yasin — Sun, 19 Feb 2012 03:40:24 +0000

Besinleri Satın Alma, Saklama, Hazırlama ve Pişirme İlkeleri
Et – Kurubaklagil – Yumurta Grubu
• Pişmiş besinler oda sıcaklığında 2 saatten uzun süre bırakılmamalı, buzdolabına konulmalıdır.
• Etler birer yemeklik miktarlarda, yassı bir şekilde paketlenmiş olarak dondurulmalıdır.
• Dondurulmuş besinler buzu çözdürüldükten sonra yeniden dondurulmamalıdır.
• Çözdürme işlemi; oda sıcaklığında, su içerisinde, kalorifer üzerinde ya da altında, hafif ateşte veya güneşli yerlerde bekletilerek yapılmamalıdır.
• Çözdürme işlemi; buzdolabının alt raflarında bekletilerek, su geçirmeyen naylon torbalara sıkıca sarılıp akan soğuk su altında tutularak veya mikrodalga fırının çözdürme programında yapılmalıdır. Çözdürülmüş besinler bekletilmeden pişirilmelidir.
• Etler, yağda kızartılmamalı ve pişirilirken yağ eklenmemelidir. Tercihen haşlama, ızgara yapma, buğulama veya fırında pişirme yöntemleri uygulanmalıdır.
• Etler, aleve çok yakın pişirilirse kanserojen moleküller oluşur.
• Izgara yapılırken etlerin damlayan suyu ile B vitaminleri kayba uğrar. Bu nedenle aaaal çatal yerine tahta maşa yardımı ile ters – düz edilmelidir.
• Kuru fasulye, nohut, mercimek gibi baklagiller iyi pişirildiğinde sindirimi kolaylaşır ve böylelikle protein değeri artar. Öte yandan haşlama sularının dökülmesi veya çabuk pişmesi için soda eklenmesi besin değerini azaltır.
• Kapakları hafif de olsa dışa dönük konserveler sağlık için son derece tehlikelidir.
• Kırık, çatlak ve kirli yumurtalar satın alınmamalıdır.
• Yumurta yıkanmadan buzdolabında saklanmalı, ancak kullanmadan önce mutlaka yıkanmalıdır (elleriniz dahil).
• Yumurta, çiğ olarak tüketilmemelidir. Çiğ yumurtanın sindirimi güçtür ve biotin adındaki bir vitaminin emilimi engellenir. Ayrıca besin zehirlenmesine de yol açabilir.
• Yumurta en fazla 8 – 10 dakika haşlanmalıdır. Sarısının etrafı yeşil renk alırsa hem sindirimi güçleştirir hem de besin değeri azalır.
Süt Grubu
• Süt kesinlikle çiğ olarak tüketilmemelidir.
• Tercihen UHT (uzun ömürlü süt) veya pastörize süt alınması daha sağlıklı olacaktır. Bu kapalı sütleri ısıtma veya kaynatma zorunluluğu yoktur, soğuk olarak da içilebilir.
• Süt uzun süre kaynatılırsa vitaminleri azalır. Pastörize ve sterilize edilmemiş süt kabardıktan sonra 4 – 5 dakika karıştırılarak kaynatılmalıdır. Ardından hemen soğutulup cam kavanoz içerisinde buzdolabına konularak 1 – 2 gün içerisinde kullanılmalıdır.
• Sütünüz uzun ömürlü de olsa, açıldıktan sonra buzdolabında 2 gün kadar saklanabilir.
• Çiğ sütten yapılmış peynir tüketilmemelidir. Pastörize edilmiş olmasına dikkat ediniz.
• Sütlü tatlı yaparken süt, un ve şeker birlikte pişirildiğinde sütün besin değeri azalır. Topaklanma görülebilir. Şeker ya indirmeye yakın ya da indirdikten sonra eklenmelidir. Diyet tatlı yapımında da tatlandırıcının besine en son ilave edilmesi gerekmektedir.
• Tarhana güneşte kurutulursa ve süt – yoğurt aydınlık yerde bekletilirse B2, B6 vitamini ve folik asit kaybı olur. Gölgede ve fırında kurutulabilir.
• Yoğurdun yeşilimsi suyu dökülürse vitamin değeri azalır. Yoğurt torbaya konup süzülür, süzülen suyu atılır ise vitamin kaybı olur. Yoğurt suyu çorba ve hamur işlerinde kullanılarak değerlendirilebilir.
• Yoğurt kapları, boşaldıktan sonra tekrar besin saklamada kullanılmamalıdır.
• Ayran yaparken köpürmesi için içerisine soda katılmamalıdır.

Tahıl Grubu
• Ekmek ince dilimlenip kızartılırsa besleyici değeri azalır. Öte yandan ekmeğin enerjisinde hiçbir azalma olmamaktadır.
• Ekmek, çörek, kurabiye yapmak için hamurun mayalandırılması besin değerini artırır.
• Ekmek, 2 günden daha uzun süre bekleyecek ise buzlukta tutulmalıdır.
• Bayat ekmekler, su buharına tutularak yeniden taze hale getirilebilir.
• Makarna, erişte v.b. besinlerin haşlama suları dökülmemeli, çekeceği kadar su ile suyu çektirilerek pişirilmelidir.
• Şehriye, pirinç ve unun kavrulması protein kaybına neden olmaktadır.
Sebze – Meyve Grubu
• Satın alırken mevsim sebze ve meyveleri tercih edilmelidir. Böylelikle hormonal açıdan, besin değeri bakımından ve ekonomik olarak sıkıntı yaşamamış olunur.
• Taze sebzeler önce ayıklanmalı, yıkanmalı, sonra doğranmalı ve yeteri kadar su ile pişirilmelidir. Yeşil yapraklı sebzeler, hiç su koymadan pişirilebilirler. Sebze yemeğine çok su eklenirse vitamin kaybı artar.
• Ispanak, semizotu, kıvırcık gibi sebzeleri doğramak için bıçak kullanmaktan ziyade elle koparmak vitamin kayıplarını en aza indirecektir.
• Sebzeler doğrandıktan sonra bekletilirse ve haşlama, pişirme suları atılırsa, vitamin ve mineralleri azalır.
• Sebzeleri pişirirken soda eklemek, yeşil ve sarı sebzelerden yapılan salatalara limon veya sirke ekleyerek bekletmek A ve C vitamini değerini azaltır.
• Dondurulmuş sebzeler çözdürülmeden pişirilmelidir.
• Konservenin suyu dökülürse vitamin değeri azalır. Çorba ve sos yapımında kullanılabilir.
• Patates gibi kabuğu içinde haşlanabilen sebzeleri iyice yıkadıktan sonra kabuğuyla birlikte haşlayınız. Piştikten sonra ince kabuğu kolaylıkla soyulabilir ve besin değeri de korunmuş olur. Patatesi dilimledikten sonra suda bekletmeyiniz, hemen pişiriniz.
• Çürümediği sürece sebzelerin dış yapraklarını atmayınız.
• Sebze ve meyvelerin kabuğunu derin soymayınız.
• Sebze ve meyveleri çok küçük parçalar halinde doğramayınız.
• Ispanağın acı suyunu gidermek için tuzla ovulması ve haşlandıktan sonra suyunun iyice sıkılması çok fazla besin kaybına neden olur.
• Meyveler kesildikten ya da suyu sıkıldıktan sonra bekletilirse C vitamini değeri azalır. Hatta, sıkılmış meyve suları buzdolabında bile bekletilse vitamin değeri azalır. 5 dakika içerisinde tüketmekte fayda vardır.
Dikkat Edilecek Bazı Hususlar
• Gıdaları satın alırken taze olmasına dikkat ediniz. İmal ve son kullanım tarihlerini okuyunuz, tarihi geçmiş olanları almayınız. Üzerinde son kullanım tarihi olmayan gıdaları rengini, görünüşünü ve kokusunu inceleyerek satın alınız.
• Bir ürün satın alınırken üzerinde; gıda adına, firma adına ve adresine, üretildiği yere, miktarına, hazırlama ve kullanma talimatına, depolama ve saklama koşullarına dikkat ediniz.
• Fazla miktarda katkı maddesi içeren besinlerden kaçınınız.
• Marketlerden alışveriş yaparken et, süt, sebze ve dondurulmuş yiyecekler gibi kolay bozulabilecek gıdaları kuru gıdalardan sonra almaya özen gösteriniz.
• Dondurulmuş gıda alırken taş gibi sert olanları tercih ediniz. Üzerinde buz kristali olanları kesinlikle satın almayınız.
• Bozulabilecek besinleri satın aldıktan sonra kısa süre içinde buzdolabına yerleştiriniz. Buzdolabının sıcaklığı +4°C üzerinde olmamalıdır.
• Besinleri buzdolabında nem ve hava geçirmeyen kaplar içinde saklayınız.
• Buzdolabınızı tıka basa doldurarak içerisindeki hava akımını engellemeyiniz.
• Buzluğu çözdürürken veya buzdolabını temizlerken dondurulmuş ve kolay bozulabilecek gıdaları buzla dolduracağınız kaplar içerisinde bekletiniz.
• Yağlar yakıldıktan sonra yemeğe eklenirse (örnek; mantı, İskender kebap, yayla çorba) kanserojen öğeler içerirler.
• Tuzun ışık almayan, kuru ve serin bir yerde muhafaza edilmesi gerekmektedir. Tercihen iyotlu tuz kullanılmalı ve 3 ay içerisinde tüketilmelidir.
• Üzerinde sebze ve salata doğradığınız tahtada kesinlikle et kesmeyiniz.
• Pişmiş ve çiğ besinleri yan yana getirmemeye özen gösteriniz.
• Besinleri mümkün olduğunca tekrar ısıtmaktan kaçınınız.
• Çok yüksek derecede sıcaklık ve vakum altında ısıtma koşullarını sağlayamadıkça evde konserve yapmaktan kesinlikle kaçınınız.

Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE

İlginizi Çekebilcek Diğer Tedavi Konuları

{lang: 'tr'}

Beslenme ve Diyet – Besinleri Satın Alma, Saklama, Hazırlama ve Pişirme İlkeleri is a post from: Tedavi Hastalıklar

Beslenme ve Diyet – Vücudumuzun Şekere İhtiyacı Var mı?

Yasin — Sat, 18 Feb 2012 16:16:17 +0000

tedavinet.com{lang: 'tr'}Beslenme ve Diyet – Vücudumuzun Şekere İhtiyacı Var mı? is a post from: Tedavi Hastalıklar

Beslenme ve Diyet – Vücudumuzun Şekere İhtiyacı Var mı? is a post from: Tedavi Hastalıklar